Hafteya Modayê ya Milanê, ku yek ji qadên herî bi rûmet ên cîhana modayê ye, dizaynera kurd Lara Dizeyî (Lara Dizeyee) di warê haute couture (derzîvanîya taybet) de, bi kolêksîyona xwe ya “Milan Enchanted” ronahîya rengên dewlemend, motîfên û çîroknasîyên çanda kurdî li qada navneteweyî pêşan da. Li ser podyûmê, bi rengên ala kurdî yên sor, spî, kesk û motîfa rojê ya zer, peyameka bedewî, dîrok û ahenga ji derveyî şer û êşê da. Ev kolêksîyon ji bo demsala Spring/Summer 2026ê amade kir, li gel markayên mezin ên Îtalyan ên wekî Dolce & Gabbana, Fendi, Giorgio Armani, Gucci û Prada’yê, bi 30 parçeyên orîjînal ruhê berxwedanê yê mîrasa kurdî bi estetîkeka nûjen şirove kir. Dizeyî, li Hewlêrê ji dayik bûye û li DYE’yê mezin bûye, bi enerjîya xwe karê xwe digehîne asta zanistîyê, bi evîna modayê dixemilîne û rola qazida çanda kurdî dilîze.
Rêwîtîya Dizeyî, wekî keça malbateka Kurd a li sirgûnê, û li DYE’yê form girtîye. Ji alîyê Zanîngeha Silêmanîyê ve wekî “Qazida Çanda Kurdistanê” hatîye rûmetkirin, dizayner di sala 2023yê de bi pêşînîyara yekem a kolêksîyona xwe ya ji mîrasa kurdî hildibijêrî li Hafteya Modayê ya Parîsê navê xwe li dîrokê nivîsîbû. Dizeyî, di navbera Hewlêr û DYE’yê de dimeşîne, di kolêksîyonên xwe de cilên jinên kurd ên kevneşop bi terzê haute couture a nûjen re têkel dike û temayên nasname û berxwedanê pêşkêş dike. Ev serkefina wê, di cîhana modayê de ne bi tenê wekî dizayner, her weha wekî avakarê pireka çandî cih digire.
Kolêksîyona Milan Enchanted: Çîrokên Dilrakêş ên Mîrasa Kurdî
“Milan Enchanted”, kevneşopîyên kurdî bi ronahîya nûjen re têkve dide û wekî “nameya evînê” bi nav dike. Bi gotinên Dizeyî, “Ev koleksîyon nameya evînê ye ji bo çanda min, gelê min û her jina cesareta xewnên li derveyî sînoran dike.” Her parçeyeka wê navek, çîrok û ruhê xwe yê taybet heye; mînak, cilê ku Kelha Hewlêrê temsîl dike, qumaşên ku agirê Newrozê ronî dikin û dizayneka hêjayê Kraliçe Aşter a ji dema Sûmeran. Di kolêksîyonê de, motîfên çanda Êzidî û herêma Rojhilatê Îranê û sembolên Îştar hene yên ku rûmeta mîrasa Asûrî dikin. Karê destî yê qumaşan ji Hezhin Boutique tê, zêr û zêrîn ji mûcevherên luks ên Al Azeez û aksesûarên serê peykerî ji konseptên orîjînal ên Muna Darman tên. Hemû bi teknîkên tekstîla kevneşopî yên parastî xemilandî ne.
Defîle, li 28ê Îlona 2025ê li cîyekê îkonîk ê Milanê wekî şanazîyeka taybet pêk hat û li ser podyûmê, rengên ala kurdî yên sor, spî, kesk û motîfa rojê, peyameka bedewîyê, dîrok û ahengê ya li derveyî şer û êşê da. Parçeya “The Widow”, ku ji bo dayik û şahîdên kurd ên ku mêrên xwe di şer de ji dest dane hatîye veqetandin; Dizeyî dibêje, fedakarîyên van jinan “mîna Xwedê mezin” e. Pêşangeh, cilên kurdî yên kevneşopî bi coutureya fantazîk re têkel dike û temaşevanan vedixwe nav “cîhana dilrakêş a çanda kurdî” ku ev vegotina çîrokekê ye ku her dirûtinan çîrokeka berxwedanê dihewîne.
Alîkarî û Bandora Navneteweyî
Defîle, ji rexnevanên modaya navneteweyî, navdar û diasporaya kurdî eleqeyeka mezin kişand; li ser medyaya civakî, bi etiketên #MilanFashionWeek û #LaraDizeyee bi hezaran belavkirin hatin belavkirin. Wezîra Îtalyan Monica Ciaburro, ku ew jî beşdar bûbû, pesnê Dizeyî da: “Larayê, ji bo naskirina însanê xwe û çanda xwe bi rêya bedewîyê, karekê ecêb kir; ev, wekî ketina nav cîhana dilrakêş a gelê bi hêz û zana te.” Di axaftina xwe ya bi Rudawê re, Ciaburro bal kişand ser dîplomasîya çandî ya ku li ser bingeha rêzgirtina hevbeş tê fêmkirin û guhertinê teşwîq dike. Di vîdyoyên li platforma X’ê de, wêneyên podyûmê yên dizaynerê bi şiroveyên “dîrok tê nivîsîn” deng vedidin; bikarhênerek weha nivîsîye, “Ev ne bi tenê moda ye, îfadeyeka nasname, berxwedan û serbilindîyê ye”.
Dizeyî, dema ku kolêksîyona xwe dinasîne, têkilîyeka hestyarî çêdike û dibêje: “Her dizayn behsa çîrokekê dike; ez ji vê bûyerê pir kêfxweş im ji ber ku min gelek ked da vê kolêksîyonê.” Ev serkeftin, wekî xalekê nû di qada modaya kurdî de tê dîtin; civaka Ezidî, li X’ê “Ji bo ku dengê me li vê qada giring ragehand, em spas dikim” dinivîsin. Kolêksîyonê, dilê temaşevanên Ewropayê kêşa û nîşan da ku rengên kurdî – sorê zindî, keskê kûr û zerê ronak – dikarin bibin zimanekê gerdûnî. Li demsalên pêş, belavbûna vê mîrasê ber bi paytextên wekî New Yorkê ve tê çaverêkirin, ku nîşana bilindbûna cihêrengîya çandî di pîşesazîya modayê de ye.
Serkeftina Dizeyî ya Milanê pêleka serbilindîyê di nav diasporaya kurdî û evîndarên modayê de çêkir û pirek di navbera xeta Rojhilat û Rojava de çêkir. Dengên “Bijî Lara!” vedide. Ev şanazî ne bi tenê defîle ye, her weha wekî destanekê ye ku li ser hêza jina kurd û mîrasa wê hatîye nivîsîn.
