Yek ji komên navdar ên muzîka kurdî, Koma Amed, piştî 30 salan li Amedê amade ye ku bi hezkirîyên xwe re bicive. Koma, di salên 1990î de bi gotinên xwe yên polîtîk û awazên pirreng bû dengê nifşekê, niha jî dê meha Cotmehê li Amedê konserekê li dar bixe. Ev nûçe ji alîyê endamê komê Memo Gul ve li ser platforma medya civakî X hate parvekirin: “Em wekî Koma Amedê piştî 30 salan îsal li meha Cotmehê li Amedê konserekê didin û em ji niha ve bi kelecan in. Me amadekarî dane destpêkirin û me xwest em vê mizgînîyê bidin we!” Ev daxuyanî li Amedê û di nav hezkirîyên muzîka kurdî de bi coşeka mezin hate pêşwazîkirin.
Dîroka Koma Amed û Mîrateya Wê
Koma Amed, li sala 1988yê li Enqereyê, ji alîyê xwendekarên Fakulteya Tipê ya Zanîngeha Hacettepeyê ve hate damezrandin. Navên wekî Evdilmelik Şexbekir, Gulşen Çetin, Savaş Çakmak, Rohat Kutlay, Fikri Kutlay, Mustafa Kart û hunermendê efsaneyî Ahmet Kaya di kadroya destpêkê ya komê de cih digirtin. Ew serdemekê ku muzîka kurdî bi qedexeyan re rû bi rû bû, Koma Amed, bi helwesteke wêrek dest bi xebatên xwe kir. Albuma wan a yekem, Kulîlka Azadî, li sala 1990ê hate weşandin û di demeke kurt de gihîşt gelek guhdaran. Stranên di vê albumê de, bi gotinên xwe baldarîyeke mezin kişand ên ku ruhê têkoşîna gelê kurd nîşan didin.
Li salên 1990ê li Tirkîyeyê qedexeyên li ser muzîka kurdî, sirgûnî û zextan rêya Koma Amedê zehmet kirin, lê belê komê dev ji afirandinê berneda. Wê serdemê, bi komên din ên muzîka kurdî yên wekî Koma Mezrabotan, Koma Çîya û Koma Rojhilat re li heman studyoyan xebat kirin û têkilîyeke xurt a piştevanîyê çêkirin. Di vê pêvajoya dijwar de, hin endamên komê neçar man ku biçin sirgûnê, hinan jî xebatên xwe yên muzîkê li derveyî welat domand. Lê dîsa jî Koma Amed bi stranên wekî “Hoy Memo”, “Êvar e” û “Kulîlka Azadî” di bîra guhdaran de cihê xwe yê taybet girt.
Piştî 30 Salan li Amedê Hevdîtin
Konserta Koma Amed a li Amedê ne tenê bûyereke muzîkê ye, di heman demê de hevdîtineke çandî û hestyarî ye jî. Piştî 30 salan li Amedê dîsa derketina ser dikê, kom armanc dike ku hem bîranînên berê zindî bike hem jî bi nifşên nû re têkilîyê deyne. Her çendî dîrok û cihê konsertê yê tam hêj nehatibe dîyarkirin jî, tê payîn ku di hefteyên pêş de agahîyên zelal bên belavkirin. Ev bûyer wê ji bo jîyana çandî ya Amedê bibe tevkarîyeke giring û ji bo guhdarên muzîkê bibe demeke dîrokî.
Koma Amed, li sala 2024ê li Festîvala Çanda Kurdî ya Parîsê derketibû ser dikê û vê yekê nîşan dabû ku mîrateya wan a muzîkê hê jî çi qas bi hêz e. Di konserta Parîsê de stranên wan bi coşeka mezin hatibûn pêşwazîkirin û endamên komê bi enerjîya xwe ya ser dikê careka din hezkirîyên xwe mest kiribûn. Ji bo konserta Amedê jî heman kelecan tê hîskirin. Tê payîn ku di konsertê de, ji bilî stranên wan ên klasîk, dibe ku guhertoyên nû an jî stranên surprîz jî cih bigirin.
Muzîka Kurdî û Giringîya Koma Amed
Koma Amed di pêvajoya nûjenbûna muzîka kurdî de roleka giring lîst. Koma ku awazên kevneşopî yên kurdî bi têgihîştineka muzîka nûjen re li hev anî, hem li herêmê hem jî li qada navneteweyî gihişt guhdarên xwe. Gotinên wan ên polîtîk û civakî, dîroka têkoşîna gelê kurd nîşan didin, di heman demê de bi zimanê gerdûnî yê muzîkê bi kitleyên fireh re têkilî danîn. Li salên 1990ê, dema ku muzîka kurdî li Tirkîyeyê qedexe bû, helwesta wêrek a Koma Amedê ji komên din ên muzîkê re jî bû îlham.
Konserta li Amedê, ji bo pîrozkirina vê mîrateyê û veguhestina wê ji bo nifşên nû fersendek e. Endamên komê, di daxuyanîyên xwe yên li ser medya civakî de dîyar dikin ku ev konsert ji bo wan xwedî wateyeke hestyarî ya kûr e. Memo Gul got: “Amed ne bi tenê bajarek e ji bo me, di heman demê de hestek, têkoşînek û nasnameyek e. Piştî 30 salan li vir derketina ser dikê, ji bo me xewnek e ku rastî tê.”
Guhdar Çi Hêvî Dikin?
Konserta Koma Amed a li Amedê, di nav bajêr de kelecaneke mezin çêkirîye. Li ser medya civakî, hezkirîyên komê bi parvekirinên xwe coş û kelecana xwe nîşan didin. Bikarhênerekî X’ê weha got: “Em bi stranên Koma Amedê mezin bûn, niha wan li Amedê zindî guhdarîkirin wê hesteka bêhempa be.” Bikarhênerekî din jî weha şirove kir: “Ev konsert ji bo muzîka kurdî xalekê guherînê ye.” Tê payîn ku konsert ne tenê hezkirîyên muzîkê, lê her weha kesên ku bi çand û dîroka kurdî re eleqedar in jî bîne cem hev.
Encam: Şahîyeke Muzîkê û Hevdîtineka Çandî
Konserta Koma Amed a piştî 30 salan li Amedê, ne bi tenê bûyereka muzîkê ye, di heman demê de semboleka berxwedan û piştevanîya çandî ye. Kom bi stranên xwe yên ku salan li ber xwe dane, wê careka din li kolanên Amedê deng bide. Ev konsert wê paşeroj û pêşerojê bîne cem hev, hem jî peyama gerdûnî ya muzîka kurdî careka din bîne bîra her kesî. Ji bo vê hevdîtina dîrokî ya li Amedê, tê payîn ku guhdarên muzîkê bişewitîne. Her ku agahîyên konsertê zelal bibin, bandora wê ya li ser herêmê û çanda kurdî wê hê zelaltir bibe.
