Stîlîsta modayê yê kurd Lara Dizeyî, ji alîyê kovara Gladys Magazine a Amerîkî ve, îsal ji bo lîsteya “25 Mirovên Herî Îlhambexş ên Cîhanê” hate hilbijartin. Dizeyî, bi yekkirina motîfên berê yên kurdî bi haute couture re, di qada modayê ya navneteweyî de balê dikişîne. Di lîsteyê de li gel wê navên wekî Nicole Kidman, David Beckham, Greta Thunberg û Elon Musk jî hene. Kovara Gladysê, Dizeyî wekî “qazida çandê” pênase dike û balê dikişîne ser ku ew şêweyeka nû dide nûnerîya çandên kêmîneyan di qada gerdûnî de. Dizeyî, li Vîyanayê ji dayik bûye, niha li Hewlêrê dijî û dixebite.
Çîroka jîyana Dizeyî, encama rêwîtîyeka tijî zehmet e. Di dawîya salên 1980yê de li Vîyanayê, di malbateka koçber de ya ji başûrê Kurdistanê ji dayik bûye. Malbata wê, ji ber zordarîya rejîma Seddam Husên û Komkujîya Helebçeyê, neçar ma welatê xwe biterikîne. Zarokatîya wê, di taxên pirçandî yên Awustûryayê de, di navbera lorikên kurdî û klasîkên Ewropî de derbas bû. Li Zanîngeha George Masonê, beşa Têkilîyên Navneteweyî û Aborî xwend. Piştî mezûnîyetê li sala 2008ê vegerîya Hewlêrê û dest bi karîyera xwe ya di sektora petrol û gazê de kir. Di projeyên Shell, Chevron û Rêveberîya Herêmî ya Kurdistanê de 11 salan di postên rêveberîyê yên bilind de xebitî.
Lê li sala 2019ê dengê afirîner ê di hundirê wê de êdî nedikarî bê tepisandin. Dema ku di kanîyên petrolê de dixebitî, ji xwe re pirsî “Ev çîroka min e?” û fêm kir ku na. Bêyî perwerdeya modayê ya fermî, li sûkên kevn ên Hewlêrê atolyeyeka biçûk vekir. Koleksîyona wê ya yekem, tonên sor-reş-kesk ên ji agirê Newrozê îlhama xwe girtine û şiroveyên nûjen ên cilê kevneşopî yê “kiras” ê jinên kurd bûn. Di serdema pandemîyê de jî, bi rêya Instagramê bala navneteweyî kişand.
Xala guherînê ya Dizeyîyê, li îlona 2025ê di Hefteya Modayê ya Milanoyê de pêşandana koleksîyona “Milan Enchanted” bû. Li salonên dîrokî yên Palazzo Serbelloni, koleksîyona wê ya 34 parçeyî hate pêşandan. Sêwiranên ku ji Qeleya Hewlêrê, pîrozbahîyên Newrozê û seroka jin a kurd Hefsa Xan îlhama xwe girtine, rengên ala kurdan hilgirtin. Destxetên bi destê kurdan hatine xemilandin, xemlên Swarovski, birîna lazerê ya 3D û têlên zêr ên 24 eyarî bal kişandin. Vogue Italia, koleksîyon wekî “şahesera sira Rojhilatê bi zerafeta Rojava re dicivîne” pênase kir. Di rêzebelgefîlma “In the Studio” ya BBC World Service de, behsa pêvajoya amadekarîya 9 mehan ya Dizeyîyê hate kirin: Di navbera Stenbol, Dubai û Parîsê de çû û hat, 12 esnaf şev û roj xebitî, her nexşekê çîrokek hebû.
Mîsyona Dizeyî, ji estetîkê wêdetir manifestoyeka çandî ye. Di sêwiranan de rengên ala kurdan, motîfa rojê ya êzidîyan, gula hinarê û fîgûra jina zincîrşikêner bi kar tîne. Li sala 2023yê di Hefteya Modayê ya Parîsê de yekem car modaya kurdan bir ser podyûmê. Li sala 2024ê di Hefteya Modayê ya New Yorkê de bi defîleya “Kurdish Couture” li ser lingan jê re çepik hatin lêxistin. Niha bi lîsteya Kovara Gladys re bûye modeleka îlhambexş.
Li atolyeya taxa Ankawayê ya Hewlêrê, bi ekîbeka 25 kesî re dixebite; ji van %80 jin in, piranîya wan stîlîstên ciwan ên mezûnên zanîngehên herêmî ne. Dizeyî, bi bernameya mentorîya herwe her sal perwerdeyê dide 10 ciwanan. Li atolyeyê nexş û destxetên berê yên kurdî tên hînkirin, qumaşên domdar têne bikaranîn û her nuqte bi hûrgilîyeka mezin tê temamkirin. Dibêje, “Ev serkeftin, ne ya kesekî ye, ya gelê min e. Ev lîste, ji zarokên kurd re dibêje, tu jî dikarî bikî.”
Serokê Rêveberîya Herêmî ya Kurdistanê Neçîrvan Barzanî got: “Lara, hêza nerm a Kurdistanê digehîne cîhanê.” Nûnerê UNESCO’yê yê Îraqê dîyar kir ku moda dikare bibe amûreka bihêz a parastina mîrateya çandî û Dizeyî ev piştrast kir. Edîtorê Vogue Arabia jî pêşbînî dike ku li sala 2026ê bibe stêrka hefteyên modayê yên Rojhilata Navîn.
Dizeyî, ji bo sala 2026ê pîlana gera gerdûnî ya bi navê “Kurdish Heritage”ê dike: Li Adarê Hefteya Modayê ya Dubaîyê, li Îlonê Hefteya Modayê ya Londonê û li Mijdarê li Hewlêrê yekem “Bienala Modayê ya Kurdî”. Her weha bi damezrandina “Akademîya Lara Dizeyî” armanc dike ku li Hewlêrê dibistaneka modayê ya fermî veke.
Lara Dizeyî, bi rêwîtîya xwe ya ji kanîyên petrolê heta podyûman, piştrast kir ku nasnameya çandî dikare bibe zimanekê gerdûnî. Lîsteya Kovara Gladys, çîroka wê digehîne bi milyonan kesan. Dibêje, “Ez ne stîlîst im. Ez çîrokbêjek im ku çîrokên bapîrên xwe bi hevrîşimê dinexşînim,” Modaya kurdî, bi wê re êdî ne bi tenê hûrgilîyeka etnîkî ye, trendeka gerdûnî ye. Ev trend, ji Hewlêrê bi rê dikeve, berê wê li cîhanê ye.
